Emblematische monumenten en talrijke begraafplaatsen omzomen de route van het oude front. Een veelheid aan nationaliteiten is hier vertegenwoordigd en de Marne-regio heeft het grootste aantal militaire graven van alle Franse departementen, met 164.145 soldatengraven.

Er zijn veel sites te ontdekken en meer te weten te komen over ons verleden:

Mondement, monument voor de 1e Slag om de Marne
Dormans, gedenkteken voor de twee veldslagen om de Marne
Fort de la Pompelle, een historische site en museum met collecties van hoge kwaliteit
Het Navarin ossuarium (veldslagen in de Champagne)
De Russische kapel in Saint-Hilaire-le-Grand
Blanc Mont Amerikaans Monument
La Main de Massiges en heuvel 191
Het interpretatiecentrum “Marne 14-18” in Suippes
Het ossuarium van Gruerie en het kamp in de Vallée Moreau (Argonne)

Het landschap wordt gekenmerkt door een grote centrale vlakte, omlijst door het Ardense bos in het noorden, het Parijse plateau in het westen en het Argonne-massief in het oosten. De zacht glooiende vlakte is vrijwel onbelemmerd, waarbij de vallei van de rivier de Marne en de wegen die deze doorkruisen altijd van strategisch belang zijn.

EEN SPECIFIEK EN BESLISSEND FRONT

Aan het einde van de zomer van 1914 werd het Duitse offensief op de Marne tot staan gebracht en werd de vlakte het middelpunt van de Eerste Slag om de Marne, van de moerassen van Saint-Gond tot de vallei van Saulx. Maar deze overwinning was slechts een onderbreking, want het front verplaatste zich naar het noorden van het departement. Er ontstond een zekere gelijkheid van vuur en de strijdende partijen kwamen tegenover elkaar te staan in een tragische positieoorlog. Voor het eerst in de geschiedenis doorkruiste een aaneengesloten front het hele departement: van de Chemin des Dames tot de Argonne martelden de gevechten het landschap, verpulverden bomen, verwoestten dorpen en eisten een ontstellend aantal slachtoffers.

Heel 1915 werd gekenmerkt door een reeks Franse offensieven (in de Champagne) en Duitse offensieven (in de Argonne) die resulteerden in de totale en permanente vernietiging van de 5 dorpen Tahure, Ripont, Hurlus, Perthes-les-Hurlus en Mesnil-les-Hurlus. De winst van de aanvallen was belachelijk en de mannen aan beide kanten, totaal uitgeput, probeerden geleidelijk aan hun respectieve posities zo goed mogelijk te organiseren.

VERSTERKINGEN VAN DE UITEINDEN VAN DE AARDE

In 1916 heerste er een relatieve rust aan het Champagne front. In het kader van de akkoorden met Rusland werden twee Russische brigades naar de Champagne gestuurd. Ze namen om beurten posities in tussen Suippes en Reims (ferme de l’Espérance, fort de la Pompelle, massief Saint-Thierry). In de lente van 1917 brak de slag van de Monts de Champagne uit met die van de Chemin des Dames en heroverden de Russen het dorp Courcy, maar 3 nieuwe dorpen werden van de kaart geveegd: Nauroy, Moronvilliers, Sapigneul en het gehucht La Neuville, die ook voor altijd verloren gingen.

fort de la pompelle obus - Tourisme dans la Marne en Champagne

VAN DE TWEEDE SLAG BIJ DE MARNE NAAR VREDE

In 1918 wilde Duitsland het karwei afmaken en lanceerde in het voorjaar verschillende offensieven. Opnieuw was het in het hart van de Marne dat de beslissende actie zou plaatsvinden. In juli deden de Geallieerden een tegenaanval en werden de Duitsers gedwongen zich terug te trekken. De Tweede Slag om de Marne had net plaatsgevonden en zou het startpunt zijn voor de herovering van Frankrijk. In de herfst verplaatste het front zich naar de Ardennen en op 11 november werd de wapenstilstand getekend.

DE OORLOG NA DE OORLOG

Na de oorlog werden de vluchtelingen geconfronteerd met een desolaat landschap en velen herkenden hun thuisland niet meer toen ze terugkeerden. Naast de verwoestingen zit de bodem vol niet-ontplofte munitie, waardoor hij onbebouwd en gevaarlijk is. Meer dan waar ook, draagt de Marne in haar bodem het ontstaan van de constructie van herinneringen: 52 Franse en buitenlandse necropolissen, 8 dorpen die voor altijd verdwenen zijn, ossuariums en monumenten van indrukwekkende afmetingen weerspiegelen de omvang van de ramp en getuigen van het verdriet van onze voorouders.

Het is dan ook geen toeval dat in de Marne het idee van duurzame wereldvrede is ontstaan, verdedigd door Léon Bourgeois, een inwoner van de Marne, vader van de Volkenbond en winnaar van de Nobelprijs voor de Vrede in 1920.
En tegelijkertijd werd Reims, met zijn emblematische verleden als martelarenstad, het symbool van de Frans-Duitse verzoening en vrede tussen de volkeren.

Tot op de dag van vandaag laat de Marne haar vastberadenheid om niet te vergeten zien, vooral door haar indrukwekkende en unieke herdenkingserfgoed. Er zijn veel sites te ontdekken en meer te weten te komen over het verleden.